Gumowe kółka do wózków transportowych – rodzaje, zastosowanie i dobór

Gumowe kółka do wózków transportowych są jednym z najczęściej stosowanych rozwiązań w magazynach, warsztatach, zakładach produkcyjnych, sklepach oraz w transporcie wewnętrznym. Odpowiednio dobrane koła wpływają na płynność jazdy, poziom hałasu, bezpieczeństwo transportu oraz komfort prowadzenia wózka.

W zależności od rodzaju nawierzchni, masy przewożonego ładunku i warunków pracy można stosować koła z pełnej gumy, koła pneumatyczne lub rozwiązania nieprzebijalne o właściwościach zbliżonych do opon pompowanych.

Jakie gumowe kółka do wózka transportowego wybrać?

Nie istnieje jedno uniwersalne koło odpowiednie do każdego zastosowania. Inne wymagania ma lekki wózek platformowy, inne wózek warsztatowy, a jeszcze inne wózek wykorzystywany na placu budowy lub nierównym terenie.

Przy wyborze należy uwzględnić przede wszystkim:

• maksymalne obciążenie wózka,
• rodzaj nawierzchni,
• częstotliwość użytkowania,
• wymaganą łatwość toczenia,
• konieczność tłumienia drgań i hałasu,
• średnicę koła,
• rodzaj łożyskowania,
• sposób mocowania koła lub całego zestawu kołowego.

Rodzaje gumowych kółek transportowych

Koła metalowo-gumowe z pełną oponą

Koła metalowo-gumowe posiadają stalową tarczę lub piastę oraz bieżnik wykonany z pełnej gumy. To prosta i trwała konstrukcja często wykorzystywana w wózkach magazynowych, platformowych i transportowych.

Najważniejsze zalety kół metalowo-gumowych:

• brak ryzyka przebicia opony,
• dobra odporność na uszkodzenia mechaniczne,
• stosunkowo cicha praca,
• tłumienie niewielkich nierówności podłoża,
• możliwość stosowania przy średnich i większych obciążeniach.

Koła z pełnej gumy dobrze sprawdzają się na betonie, kostce, płytkach oraz typowych posadzkach przemysłowych.

W porównaniu z kołami pneumatycznymi zapewniają mniejszą amortyzację, ale nie wymagają kontroli ciśnienia ani obsługi związanej z oponą i dętką.

Koła pneumatyczne – pompowane

Koła pneumatyczne do wózków transportowych posiadają oponę wypełnioną powietrzem. Ich największą zaletą jest bardzo dobre tłumienie drgań oraz możliwość łatwiejszego pokonywania nierówności.

Są szczególnie polecane do pracy na:

• trawie,
• żwirze,
• szutrze,
• kostce brukowej,
• nierównym betonie,
• placach budowy,
• terenach zewnętrznych.

Duża powierzchnia styku opony z podłożem i elastyczna konstrukcja ułatwiają transport na nawierzchniach, na których niewielkie koła z twardym bieżnikiem mogłyby mieć problemy.

Należy jednak pamiętać, że opony pneumatyczne mogą zostać przebite i wymagają utrzymywania odpowiedniego ciśnienia.

Koła nieprzebijalne

Alternatywą dla klasycznych kół pneumatycznych są koła nieprzebijalne, których konstrukcja pozwala zachować część właściwości amortyzujących bez konieczności pompowania.

W zależności od wykonania mogą wykorzystywać między innymi elastyczne tworzywo lub specjalne wypełnienie piankowe.

Koła nieprzebijalne:

• nie wymagają kontroli ciśnienia,
• nie są narażone na typowe przebicie dętki,
• dobrze sprawdzają się na nierównych nawierzchniach,
• ograniczają ryzyko unieruchomienia wózka z powodu uszkodzenia opony.

Są dobrym rozwiązaniem wszędzie tam, gdzie wózek pracuje na zewnątrz, ale wymagana jest większa bezawaryjność niż w przypadku standardowych kół pompowanych.

Koła gumowe w obudowie – stałe, skrętne i z hamulcem

Wózek transportowy może być wyposażony w same koła montowane na osi lub w kompletne zestawy kołowe w obudowie.

Kółka stałe

Koła w obudowie stałej poruszają się w jednym kierunku. Zapewniają dużą stabilność podczas jazdy na wprost i są często stosowane razem z kołami skrętnymi.

Popularnym układem wózka transportowego jest:

2 koła stałe + 2 koła skrętne.

Takie rozwiązanie zapewnia dobry kompromis pomiędzy stabilnością prowadzenia a możliwością manewrowania.

Kółka skrętne

Kółka obrotowe do wózka transportowego posiadają głowicę skrętną umożliwiającą zmianę kierunku jazdy.

Stosuje się je między innymi w:

• wózkach platformowych,
• wózkach magazynowych,
• wózkach warsztatowych,
• urządzeniach mobilnych,
• stołach roboczych,
• wózkach serwisowych.

Cztery koła skrętne zapewniają bardzo dużą manewrowość, co jest szczególnie przydatne w ciasnych pomieszczeniach i wąskich alejkach.

Kółka gumowe z hamulcem

Jeżeli wózek powinien zostać bezpiecznie unieruchomiony, warto zastosować kółka obrotowe z hamulcem.

W zależności od konstrukcji hamulec może blokować obrót samego koła lub jednocześnie koło i mechanizm skrętny zestawu.

Jest to szczególnie istotne w przypadku wózków pracujących przy stanowiskach roboczych oraz podczas załadunku i rozładunku.

Koła gumowe do zastosowań terenowych

Do pracy poza halą często potrzebne są koła o większej średnicy i szerokości bieżnika.

Koła terenowe do wózków mogą ułatwiać przejazd przez:

• nierówności,
• szczeliny,
• progi,
• kostkę brukową,
• żwir,
• trawę,
• niewielkie przeszkody.

W takich warunkach szczególnie dobrze sprawdzają się koła pneumatyczne oraz nieprzebijalne. Im większa średnica koła, tym łatwiejsze jest zazwyczaj pokonywanie przeszkód.

Jak dobrać średnicę koła do wózka?

Średnica koła ma bezpośredni wpływ na opór toczenia oraz łatwość prowadzenia wózka.

Większe koło:

• łatwiej przejeżdża przez progi,
• lepiej radzi sobie ze szczelinami w posadzce,
• łatwiej pokonuje nierówności,
• zwykle wymaga mniejszej siły podczas ręcznego transportu.

Dlatego przy cięższych wózkach transportowych, jeśli konstrukcja urządzenia na to pozwala, warto rozważyć zastosowanie większej średnicy.

Nie należy jednak dobierać koła wyłącznie na podstawie średnicy. Równie ważne są nośność, szerokość bieżnika, materiał koła oraz rodzaj łożyska.

Jak obliczyć wymaganą nośność kół transportowych?

Jednym z najważniejszych parametrów jest nośność pojedynczego koła.

Przy doborze należy uwzględnić:

masę wózka + maksymalną masę przewożonego ładunku.

Nie należy zakładać, że podczas pracy obciążenie zawsze będzie idealnie rozłożone na wszystkie cztery koła. Na nierównym podłożu może wystąpić sytuacja, w której znaczna część masy wózka spoczywa chwilowo tylko na trzech kołach.

Praktyczny sposób wstępnego obliczenia wymaganej nośności:

Nośność jednego koła ≥ (masa wózka + masa ładunku) / 3

Przykład obliczenia nośności

Wózek waży 100 kg i ma przewozić 500 kg ładunku.

Łączna masa:

100 kg + 500 kg = 600 kg

Minimalna obliczeniowa nośność pojedynczego koła:

600 kg / 3 = 200 kg

W takim przypadku należy zastosować koło o nośności wynoszącej co najmniej 200 kg na jedno koło. W wymagających warunkach pracy warto pozostawić dodatkowy zapas nośności.

Jakie łożysko wybrać w kole transportowym?

Rodzaj łożyskowania wpływa na trwałość koła i opór podczas jazdy.

Łożysko wałeczkowe

Łożyska wałeczkowe są często wykorzystywane w standardowych kołach do wózków magazynowych.

Ich zaletami są:

• prosta konstrukcja,
• dobra odporność na obciążenia,
• możliwość pracy w typowych zastosowaniach przemysłowych,
• korzystny stosunek trwałości do ceny.

Łożysko kulkowe

Koła na łożyskach kulkowych zapewniają bardzo dobre właściwości jezdne oraz niski opór toczenia.

Są szczególnie polecane do:

• ciężkich wózków,
• częstego transportu,
• pokonywania długich tras,
• zastosowań wymagających niewielkiej siły podczas przemieszczania wózka.

Przy dużych obciążeniach różnica w oporze toczenia pomiędzy poszczególnymi rozwiązaniami może mieć istotny wpływ na komfort pracy operatora.

Sposoby mocowania kółek do wózka

Przed zakupem trzeba również sprawdzić sposób montażu.

Mocowanie na płytkę

Kółka z płytką montażową przykręca się najczęściej czterema śrubami do konstrukcji wózka.

Przed wymianą warto zmierzyć:

• długość płytki,
• szerokość płytki,
• rozstaw otworów montażowych,
• średnicę otworów lub fasolek.

Mocowanie na jeden otwór

Kółko może posiadać centralny otwór lub trzpień umożliwiający montaż w konstrukcji wózka. Rozwiązanie takie stosuje się między innymi w mniejszych wózkach, urządzeniach i konstrukcjach mobilnych.

Koło montowane bezpośrednio na osi

W tym przypadku wymienia się samo koło bez obudowy.

Przed zakupem należy sprawdzić przede wszystkim:

• średnicę koła,
• szerokość bieżnika,
• szerokość piasty,
• średnicę otworu w piaście,
• średnicę osi,
• rodzaj łożyska,
• wymaganą nośność.

Jakie kółka gumowe najlepiej sprawdzą się w magazynie?

Na równych posadzkach magazynowych bardzo dobrym rozwiązaniem są najczęściej koła z pełnej gumy, szczególnie jeżeli priorytetem jest trwałość, cicha praca oraz brak ryzyka przebicia.

Jeżeli wózek musi pokonywać nierówności lub pracować na zewnątrz, warto rozważyć większe koła pneumatyczne albo nieprzebijalne.

Przy ciężkich wózkach używanych intensywnie istotne są również:

• odpowiednio wysoka nośność,
• dobre łożyskowanie,
• sztywna i wytrzymała obudowa,
• właściwa średnica koła,
• jakość mechanizmu skrętnego.

Jak dobrać zamiennik starego koła do wózka?

W wielu przypadkach nie trzeba szukać identycznego modelu. Można dobrać zamiennik koła do wózka o takich samych lub lepszych parametrach technicznych.

Do identyfikacji odpowiedniego koła warto przygotować:

1. średnicę koła,
2. szerokość koła,
3. średnicę otworu lub osi,
4. szerokość piasty,
5. wymiary płytki montażowej – jeśli występuje,
6. rozstaw otworów montażowych,
7. wysokość całkowitą zestawu kołowego,
8. przewidywane maksymalne obciążenie,
9. informację o rodzaju nawierzchni.

Zdjęcie starego koła oraz jego mocowania może dodatkowo ułatwić prawidłowy dobór odpowiedniego zamiennika.

Gumowe kółka do wózków transportowych – podsumowanie

Dobrze dobrane gumowe kółka do wózka transportowego mogą znacząco poprawić komfort, bezpieczeństwo oraz sprawność codziennej pracy.

Koła z pełnej gumy są trwałe i odporne na przebicie. Koła pneumatyczne zapewniają bardzo dobrą amortyzację na nierównych nawierzchniach, natomiast wersje nieprzebijalne mogą być dobrym rozwiązaniem tam, gdzie potrzebne jest połączenie komfortu jazdy z ograniczeniem ryzyka awarii.

Przed zakupem należy zawsze sprawdzić średnicę koła, nośność, rodzaj łożyska oraz sposób mocowania. W przypadku ciężkich wózków szczególnie ważne jest również pozostawienie odpowiedniego zapasu nośności.

Potrzebujesz dobrać kółko do konkretnego wózka?

Podaj średnicę obecnego koła, wymiary osi lub płytki montażowej oraz maksymalną masę wózka z ładunkiem. Na podstawie tych informacji można dobrać odpowiedni typ koła, sposób mocowania i wymaganą nośność.